XXXIX.
 
NAJGŁÓWNIEJSZA PRZYCZYNA ROZSZERZANIA SIĘ U NAS REFORMY.
 
Wiarę szerzenia się za granicą Polski nowej nauki Lutra, Kalwina i Wiklefa, do Polski promieniowała ona, a miasta osiedlone Niemcami najpierwej tej nowości chwyciły się z zapałem. Oświeceńsza szlachta czepiała się najwięcej Kalwinów, a z czasem tak upowszechniło się to wyznanie, że w senacie oprócz duchownych mało co już było katolików. Sam Zygmunt August posyłał za granicę do Szwajcaryi niejakiego Lizmanina, mnicha niegdyś reguły ś. Franciszka, zheretyczałego, aby on naocznie przekonał się i wyuczył kalwińskiej wiary i dał Zygmuntowi za powrotem wierną sprawę o niej. Pobudką do tego królowi była Giżanka faworyta bardzo miłowana od niego, która trzymając się Kalwina nauki skłaniała do niej umysł królewski. Tak dalece naród Polski był zlutrzony za Zygmunta Augusta, że dosyć byłoby ogłosić królowi swoje my-