wie śmiałość jego ma punkt oparcia. Chcąc zatem w samym zarodzie wpływ brandeburski zniszczyć w Inflantach, wypowiada arcybiskupowi Gwilelmowi wojnę. Gwilelm spodziewał się tej ostateczności ze strony w. mistrzów, dlatego wcześnie opatrywał się w wojska czyniąc liczne zaciągi. Atoli Fürstemberg zaledwie wypowiedział arcybiskupowi wojnę, już go obiegł z garstką zaledwie zbrojnego ludu w Kokenkanzie i tak gwałtowny szturm przypuścił, że Gwilelm zwątpiwszy o obronie poddać się musiał. Fürstemberg wyzuwa dumnego arcybiskupa ze wszystkich majętności i dostojeństwa, a chcąc go zgnębić bez nadziei powstania, zamyka w więzieniu, cierpko traktując jak ostatniego niewolnika.
Wiemy że Albert książę pruski i Gwilelm arcybiskup rygski ciotecznymi byli braćmi Zygmunta Augusta (urodzeni z Zofii córki Kazimierza Jagiellończyka). Wzruszony Zygmunt taką niedolą krewniaka postanowił mu dopomódz. Jakoż najpierwej wysyła do Fürstemberga, Łąckiego dworzanina w poselstwie, dopominając się wypuszczenia Gwilelma z niewoli ciężkiej. Ale cóż czynią inflantscy kawalerowie? — Oto gwałcąc najświętsze narodów prawo, mordują posłańca królewskiego ! Oburzony naród Polski wyrządzeniem sobie takiej obelgi i krzywdy, chętnie zezwala na pospolite ruszenie Zygmuntowi. Gdy atoli na wyprawę tak małą, śmiesznie byłoby prowadzić ogromną całego narodu potęgę, zaniechano pospolitego ruszenia, a król na czele nadwornego wojska z małą pomocą panów Polskich i litewskich wyprawuje się sam własną osobą do Inflant. Dał dowództwo nad tem wojskiem Mieleckiemu podolskiemu wojewodzie i Radziwiłłowi Mikołajowi wojewodzie wileńskiemu hetmanowi w. księs. litew. Dowiedziawszy się o wyprawie Zygmunta Fürstemberg, nie wierzył, aby Polacy tak szyb-