Domowa zagroda : rysy dziejów polskich w opowiadaniu powieściowém dla młodzieży. cz. 4 (Miniszewski Józef Aleksander)
Strona 16
Radzono powszechnie poddać się Szwecyi lub Danii, kędy mocno rozszerzona luterska wiara zabezpieczyłaby zlutrzałym Inflantczykom bezpieczeństwo sumienia. Ketler lubo sam był zlutrzały widział atoli większe bezpieczeństwo i pożytki w połączeniu się z Polską, gdzie miał pewniejsze dla siebie widoki, Przemogła Ketlerowa propozycya i stany Inflantskie zezwoliły na połączenie się z koroną Polską.
Ketler dla dokonania tak ważnego dzieła wyprawia się do Krakowa do Zygmunta króla, ale nad spodziewanie swoje znajduje Polaków najniechętniejszych temu połączeniu się, w obawie zapalenia wojny z Moskwą, zupełnie niepotrzebnej.
Nie mógł Zygmunt August przekonać senatu o korzyściach z tego nabytku, który owszem, orężem popierać najusilniej wypada. Odkłada Zygmunt sprawę Inflant do przybycia swojego do Wilna, jakoż przybywszy tam jako w. książę litewski Inflanty w opiekę przyjmuje. Wtedy dopiero koronni panowie znowu poczynają zazdrościć Litwie tego nabytku. A Zygmunt dokonawszy dzieła r. 1559 wysyła zaraz poselstwo do Iwana Wasilewicza, zawiadamiając go o tem, a do Inflant posłany na obronę z wojskiem Chodkiewicz gotuje się do upartej walki. Jakoż urażony Iwan tym postępkiem Inflantczyków wpada do ich kraju z ogromnem wojskiem straszne począwszy spustoszenie — Estonia nie widząc innego dla siebie ratunku poddaje się Szwecyi. Ketler nie ma sił do bronienia się, w tej ostateczności poddaje bezwarunkowo Inflanty koronie Polskiej i żąda ratunku kraju. Spisano akt w roku 1561 tego poddania się Inflant, znany pod nazwą: "pacta subjectionis.