Domowa zagroda : rysy dziejów polskich w opowiadaniu powieściowém dla młodzieży. cz. 4 (Miniszewski Józef Aleksander)
Strona 25
wszystko do zgody przywrócone. Mocą tej unii Podlasie wrócone Koronie, Inflanty wspólną obudwu narodów własnością. Wołyń i ks. kijowskie lubo przy Koronie zostawione, sądzić się miały prawami litewskim statutem objętemi.
Korona Polska i w. księstwo Litewskie odtąd zlewają się w jednę rzeczpospolitą, w jeden niepodzielny, nierozerwany naród. Obierać sobie będą jednego pana, który ma być starym Polaków obyczajem koronowany w Krakowie razem, bez żadnych osobnych oznak na wielkie księstwo litewskie. Odtąd wszystkie pomyślności i straty wspólne, wojny i pokój wspólnie zawierać będą, sejmy i rady dla obudwu narodów odtąd wspólne być mają. Sejmy odprawować się będą raz na zawsze w Warszawie, na których pomieszani senatorowie obu narodów i posłowie na jednych lawach zasiadać będą z równemi głosami. Opisano dokładnie ten porządek, szczególniej dla senatu, w którym urzędnicy wielcy podwójni, koronny i litewski być mają. Liczba posłów od stanu rycerskiego przepisana w Koronie (r. 1552), tak samo urządzona w Litwie. Pruskim prowincyom we wszystkim podobnie wyznaczono miejsca.
Po dokonaniu ostatecznem układów, podpisano unią i wzajem zaprzysiężono ogólny praw szacunek. Wystąpili chorążowie ziemscy w paradnych zbrojach z sztandarami obudwu narodówi w uściśnieniach wzajemnych, przyrzekali sobie miłość braterską. Po skończeniu tego dzieła w biesiadach trwających dni wiele, słyszano tylko wylanie się serc zamienionych że tak powiemy; odtąd nie słyszano ani jednego narzekania na praw swoich uszczerbek.
W pośrodku tego koła był ojciec wielki, król Zygmunt August, który wszystkie poświęcenia z siebie uczynił, zrzekł się dziedzictwa dwóch koron, polskiej i litewskiej, zmieniając królewską dostojność w urząd dożywotni, a to wszystko