praw człowieczeństwa, włościanie nigdzie nie mają opieki, sądu, prawa, sumienie tylko panów całym ich światem. Polacy zapatrując się na Litwę, kmieci obracają w niewolników, stając się panami ich majątku i życia.
Stan szlachecki jedynie służy wojskowo, posiada urzędy duchowne wyższe, a świeckie wszystkie, oprócz miejskich któreby mu nie przynosiły zaszczytu.
Polska po śmierci Zygmunta Augusta jest najpotężniejszą, najoświeceńszą, najbogatszą, najporządniejsza. Ani kiedy pierwej tak stała wysoko, ani później wyżej się wzniosła.
Osierocony naród, postanawia elekcyą i do tronu kandydatów wzywa.
Wsławili się naukami, kunsztami albo w sprawach publicznych za Zygmunta Augusta:
Tłumacze biblii na Polski język: Seklucyan, Jan Leopolita (Lwowianin), i Wujek. Zajmują się spisaniem dziejów narodowych: Kromer, biskup warmiński, uczony historyk w swoim wieku, Marcin Stryjkowski poeta i historyk. Jego kronika zaleca się rzetelnością w opowiadaniach blizkich mu wypadków, a najwięcej też przechowała powieści, zabobonów, przysłowiów, w czem niemało jako obraz wieku ma wartości. Dalej Orzechowski historyk i mówca, Stanisław Sarnicki historyk także i Marcin Bielski najlepszy pono nasz dziejopisarz. Zaczętą Marcina kronikę dokończył syn jego Joachim Bielski. Żyli oni w ziemi Wieluńskiej, wsi Biały, niedaleko miasteczka Pajęczna, gdzie ich ciała pochowane. Do dziś stoi w ruinie ogromny dworzec, który oni zamieszkiwali. Paprocki Bartosz pisał o familiach Polskich, Gniazdo rycerstwa Polskiego. Górnicki pisał, panowanie Zygmunta Augusta, "Dworzanin" jego mniejszej wartości, oba jednak dzieła są wielkiemi pomnikami przepychu języka i czystości jego niepokalanej. Poeci: Rej z Nagłowic,