pierwszy który podeptał łacińskie ody i epopeją, biorąc się do rzeczy ojczystych śpiewania w ten sposób jak gminna pieśń uczyła. Wielki ten poeta Polski był pierwszym, który gładzoną mową Polską śpiewał po staremu. Za nim idą Kochanowscy Jan i Piotr, muskani już z włoska, zfrancuzka.
Jędrzej Frycz Modrzewski dziełem swojem "de emendanda republica" u postronnych nawet imię sobie zrobił. Byłto sekretarz Zygmunta Augusta; księgi te przełożył na Polski język Cypryan Bazylika. Warszewiccy, Górnicki, Herburt Grzebski, niemniej uczeni, zostawili liczne księgi, a jako badacze natury: Spiczyński i Siennik sławni. Alchimista Sędziwoj, po całej Europie rozsławiony, miał posiadać kamień filozoficzny za pomocą którego cudów dokazywał, przywracał zdrowie, robił złoto (baśń). Stanisław Hozyusz, kardynał, biskup warmiński prezydował na soborze trydenckim, a potem był wielkim penitencyonaryuszem w Rzymie i tam umarł.
Drukarnie ówczesne Wierzbiętów i Łazarza w Krakowie na równi stały z najlepszemi w Europie, a mnóstwo ich było po całym kraju w różnych miastach drobnych i większych.
Za Zygmunta Augusta istnieć poczęła w Lubelskiem wesoła drużyna pod imieniem: Rzeczypospolitej Babińskiej, od wsi Babina tak nazwanej. Założył ją dowcipny szlachcic dziedzic Babina, Pszonka; Piotr Kossowski, wielce uczony człowiek, był jego kanclerzem. Celem tej rzeczypospolitej było uczciwym sposobem wyśmiać obyczaje złe i nierządy rozmaite.

Koniec Tomu pierwszego.