Domowa zagroda : rysy dziejów polskich w opowiadaniu powieściowém dla młodzieży. cz. 4 (Miniszewski Józef Aleksander)
Strona 48
skiej pochodzący, zasłużywszy się wojskowemi talentami, po śmierci Jana księcia, jednogłośnie przez Siedmiogrodzian księciem ogłoszony został w r. 1571. Samuel Zborowski wywołany z kraju przez Henryka króla, za zabójstwo Wapowskiego, znalazł był przytułek u Batorego w Siedmiogrodzie, a doświadczywszy łask wiele i gościnnego przyjęcia od Stefana, zalecał go, przez możnych braci, narodowi Polskiemu. Gdy więc posłowie cesarza niemieckiego wydawszy przy pierwszej elekcyi do 500, 000 talarów i teraz sypali znowu pieniędzmi, torując dla jednego z swoich książąt drogę do tronu, Batory zalecony jedynie cnotami rycerskiemi widzi około siebie coraz liczniejsze stronnictwo. Senat i duchowieństwo wszystko, obstawało za Austryakiem, a na czele tej partyi stał prymas Uchański najdumniejszy człowiek jaki naówczas był w Polsce. Wzrastała ogromnie partya Stefana ale ważyła się opinia między stronnikami Piasta i jedności skleić niepodobna było. Nieprzyjaciele Stefana oskarżali go o wyznawanie religii aryańskiej, przed senatem, Uchański tedy prymas z całym senatem ustąpiwszy z pola elekcyi, garstkę zaledwie zebrawszy koła rycerskiego, a nic prawic ze zgromadzonej szlachty pod chorągwiami województw, obwarowawszy się zbrojnym ludem na osobnem polu, mianuje Maksymiliana cesarza, a w. marszałek koronny ogłasza go królem. Stało się to dnia 12 grudnia. Taki gwałt oburzył wszystko rycerstwo. Korzysta z zamieszania Jan Zamojski, skłania do jedności umysły pozostałej większości i wybór Anny Jagiellonki na tron, a na małżonka i króla dla niej Stefana Batorego proponuje. Jan Sieniński ogłasza akt ten elekcyjny d. 14 grudnia. Zamojski zajmuje się spisaniem paktów a co prędzej śle gońców do Stefana, aby się miał do drogi ku Krakowa. Pakta dane do zaprzysiężenia Batoremu, oprócz warunków co do swobód Rzeczy-