Domowa zagroda : rysy dziejów polskich w opowiadaniu powieściowém dla młodzieży. cz. 4 (Miniszewski Józef Aleksander)
Strona 57
spełzł na niczem, bo rozpoczęto go i zakończono wrzawą o śmierć Zborowskiego Samuela. Dopomogła temu nieporządkowi kara na Krzysztofa włożona, gdy go król skazał za zamach na majestat, na śmierć i utratę majątku. Wszystkie stany podburzone przeciwko królowi, przez stronników Zborowskich, protestowały się przeciw temu wyrokowi. Jedynem dziełem tego sejmu, było zniesienie ustawy Karukówskiego, nadanej Gdańszczanom za karę buntu pod Zygmuntem Starym uczynionego przeciw katolikom, o czem mówiliśmy. W Inflantach wprowadzenie kalendarza gregoryańskiego, nowe wywołało zaburzenie, i byłoby do oczywistego przyszło buntu, gdyby król nie zaradził temu szybko do Grodna pojechawszy, na rozpoznanie stanu rzeczy i zapobieżenie gorszym następstwom.
W tym czasie Sykstus V nastąpił na stolicę apostolską, po Grzegorzu XIII. Monarcha ten zacny, wiernie dotrzymujący zobowiązań, zachęcał Batorego do zawojowania Turcyi, obiecując mu znaczne w pieniądzach posiłki. Batory z Zamojskim ułożyli w tym celu plan wojny. Czekał tylko Stefan nastąpić mającego sejmu, aby dokonać tego ważnego dzieła. Silnie wziął on się z Zamojskim do skarcenia szlachty zbyt rozwolnionej i zamyślał przygnieść możnowładztwo, a dziedzictwo tronu ustalić. Wielu widziało niebezpieczeństwo Rzeczypospolitej w czasie bezkrólewia i przeczuwało potrzebę wprowadzenia stałego porządku rzeczy, to też widząc zamiary Batorego, choć im jawnie nie dopomagali, rozprzestrzeniali wiarę w konieczność zamienienia tronu na dziedziczny. Wielki talent Stefana tak w dziełach rycerskich, jak w polityce pokazany, wróżył narodowi wielkie pomyślności. Jakoż ustalać się poczęła wiara w króla Stefana
i prywatne nienawiści, gasły, gdy pośród olbrzymich, powziętych dopiero planów, dokonał życia Stefan w Grodnie roku 1586, z wielkim żalem i stratą narodu.
W połowie naprawione zepsucie w Rzeczypospolitej, przez jedenaście lat pracy Batorego, w nowe popadło rozprzężenie przy bezkrólewiu i elekcyi,