Domowa zagroda : rysy dziejów polskich w opowiadaniu powieściowém dla młodzieży. cz. 4 (Miniszewski Józef Aleksander)
Strona 60
siebie o koronę, tak więc zostawało mu jedynie przeszkadzać drugiej stronie w protegowanym przez nią kandydacie. Jakoż zobaczymy słuszne hetmana powody a nie osobistą w tem ku stronie urazę. Głównymi kandydatami obcymi byli: Maksymilian arcyksiążę, brat cesarza niemieckiego Rudolfa; drugi, Zygmunt królewicz szwedzki, z Jagiellonki Katarzyny siostry Zygmunta Augusta zrodzony; trzeci car Fedor. Dalej synowcowie zmarłego króla starali się także o koronę, a znaczna partya żądała Piasta. Królowa Anna wdowa po Batorym, wielką okazywała skłonność ku Zygmuntowi siostrzeńcowi swojemu, jakoż nie szczędziła na to pieniędzy, aby mu stronnictwo pomnażać. Zamojski główną jej w tem był pomocą. Bo kiedy Zborowscy całą siłą protegowali Maksymiliana, w. hetman w słusznej był obawie, aby z czasem dom austryacki nie chciał tak do państw swoich wcielić Rzeczypospolitej, jak to uczynił z Czechami i Węgrami. Dlatego wszystkich dokładał usiłowań na obalenie zamiarów Zborowskich. Dziwna rzecz, że Litwa połączywszy się pod Zygmuntem Augustem najsilniejszym węzłem, mając jedne prawa, jednę stanu szlacheckiego prerogatywy — zaczyna odtąd ciągle być niezmiernie ostrożną i podejrzliwą. I teraz nie łączy się z usiłowaniami całego narodu, ale osobny założywszy obóz pod wsią Kamieniem stroi jakieś grymasy, oczekując gorących zaprosin, a obserwuje na którą stronę przechyli się publiczna opinia. Mimo to odosobnienie reszta narodu jakoby go nie widziała, zajmuje się usilnie interesem tak ważnym, czem Litwa niemniej się oburza, że bez niej działać można. Cesarski, hiszpański i papiezki posłowie razem do audyencyi przypuszczeni, jako jeden mający interes, zalecają Maksymiliana z obietnicami gór złotych, a ołomuniecki biskup Stanisław Pawłoski interes ich przedstawiał. Następnie Fedora posły, a po nich obrażony poseł szwedzki uczynio-