Domowa zagroda : rysy dziejów polskich w opowiadaniu powieściowém dla młodzieży. cz. 4 (Miniszewski Józef Aleksander)
Strona 77
już stryja rady z całem zaufaniem używa. Karol zręcznie wszystko przygotował, wnet otaczają nastręczeni przezeń doradcy Zygmunta i pochlebstwami swojemi zyskawszy ufność i wiarę, tak kierują umysłem króla, że ten sam pod swoim tronem przepaść gotuje nim wstąpił na niego. W następnym roku dopiero Zygmunt sprawiwszy pogrzeb zmarłemu ojcu w Upsalu, koronuje się tamże na króla szwedzkiego. Dopełnia obrządku koronacyi arcybiskup upsalski Abraham protestant. Zygmunt zaprzysięga Szwedom wolność religii protestanckiej (tg do Szwecyi wprowadził Gustaw Waza dziad Zygmuntów). Po ugruntowaniu się na tronie, mimo rady Polskich panów, którzy dobrze poznali z boku zamiary księcia sudermańskiego, Zygmunt, doradcom szwedzkim lepiej ufający, powierza rządy księciu Karolowi; ażeby go zaś tym lepiej utwierdził w swojej ku niemu ufności, zostawia mu zupełnie królewską władzę, sobie sąd najwyższy jedynie zachowując. Upokorzony napozór Karol dzięki składa królowi pełne wylania, tymczasem stoi on już na szczycie u marzonego celu, wie o tem że jest już królem, ale ażeby w obliczu narodu i ościennych mocarstw jakiejkolwiek prawności odziać się szatą, włożenie na skroń korony do pomyślniej szych czasów odłożyć musi, a Zygmunt już nigdy niezawładnie berłem szwedzkiem.
Dom Rakuski tymczasem intryguje w Polsce w nieobecności Zygmunta. Niedość mu posiadania koron: cesarskiej, czeskiej, węgierskiej i hiszpańskiej, trzeba zrujnować tg Rzeczpospolitę, na której tron tyle razy daremnie kuszono się, a uciśnioną łatwiej można będzie zagarnąć. Przeczuwały stany domu austryackiego zamiary oddawna, dlatego usiłowały wzbronić Zygmuntowi związków z tym domem. Zygmunt tymczasem zaślepiony ani może, ani chce, widzieć istotnych dążeń domu Rakuskiego.