Domowa zagroda : rysy dziejów polskich w opowiadaniu powieściowém dla młodzieży. cz. 4 (Miniszewski Józef Aleksander)
Strona 81
zostawiając ciężar cały rzuconych, przez Karola potwarzy na sobie. Karol zaraz ogłasza że Zygmunt pospieszył do Polski po nowe siły do wojowania Szwedów. Stany wysyłają do Zygmunta wezwanie, żeby albo sam wracał albo syna Władysława przysłał im, iżby go sobie wychowali obyczajem narodowym szwedzkim i w wierze luterskiej. Gdy Zygmunt próżno zbiera stronników w Polsce, znudzone i oburzone stany szwedzkie odsądzają go od berła z całem potomstwem, dając je Karolowi Sudermańskiemu. Karol jeszcze się wzdraga, chcąc się uniewinnić z tego przywłaszczenia przed światem. Zygmunt próżno zwołuje sejmy w Polsce i błaga o pomoc do odzyskania dziedzictwa, Polacy nie chcą się mieszać w wojny z Szwecyą, cały ten interes za sprawę Zygmuntową jedynie uznając. Karol 1604 roku ogłoszony i koronowany królem szwedzkim. Na sejmie r. 1600 wszczęte kłótnie i zabiegi o biskupstwa zawakowane po Radziwille krakowskim i Rozrażewskim kujawskim, nie pozwoliły nawet obmyślić środków przeciw Michałowi wołoskiemu hospodarowi, co Mohiłę z Multan wypędzał. Zamojski jedynie miłością kraju zagrzany z własnej szkatuły czyni zaciągi, a wsparty od książąt Zbarażskich, Wiśniowieckich, Tęczyńskiego, Chodkiewicza (Jana Karola) Sieniawskiego, Strusia, Kazanowskich i Żółkiewskiego prywatnemi chorągwiami, rusza na Wołoszczyznę, Michała z Multan wypędza, Wołoszczyznę odbiera i nadaje ją Symeonowi Mobile bratu Jeremiasza i od obudwu hołdownictwo Polsce odbiera. Cudów dokazał garstką ludu Zamojski, pobiwszy do szczętu 60, 000 Wołoszy z Michałem, za co też odebrał publiczne podziękowania od stanów na sejmie za powrotem.
Tymczasem wojna szwedzką dojrzała najzupełniej.